Tại sao Bitcoin có giá trị & điều gì thúc đẩy giá của nó?

Câu hỏi đằng sau câu hỏi

Bitcoin có giá trị vì mọi người đồng thuận như vậy. Nghe có vẻ vòng vo, nhưng đây cũng chính là lý do vàng, đô la, hay bất kỳ tài sản nào khác có giá trị — đó là sự đồng thuận và tính hữu dụng.

Tuy nhiên, giá Bitcoin liên tục biến động. Tuần này tăng 15%, tuần sau lại giảm 10%. Hiểu được điều gì tạo nên những biến động này đồng nghĩa với việc hiểu được các yếu tố chi phối động lực thị trường của Bitcoin.

Hướng dẫn này sẽ giải đáp cả hai câu hỏi: tại sao Bitcoin có giá trị ngay từ đầu, và điều gì khiến giá của nó biến động như vậy.

Tại sao Bitcoin có giá trị?

Trước khi bàn về các yếu tố tác động đến giá, hãy cùng giải đáp câu hỏi nền tảng: điều gì mang lại giá trị cho Bitcoin?

Giá trị của Bitcoin đến từ một số đặc tính cốt lõi giúp nó khác biệt so với các loại tiền tệ truyền thống:

Khan hiếm

Sẽ chỉ có 21 triệu Bitcoin tồn tại. Giới hạn này được ghi vào mã nguồn và không thể thay đổi. 

Phi tập trung

Không một chính phủ, công ty, hay cá nhân nào kiểm soát Bitcoin. Nó vận hành trên một mạng lưới máy tính toàn cầu, giúp chống lại sự kiểm duyệt hoặc thao túng.

Tính hữu dụng

Bitcoin hoạt động như một hệ thống thanh toán không biên giới. Bạn có thể gửi Bitcoin đến bất kỳ đâu trên thế giới mà không cần qua trung gian, và trong nhiều trường hợp, giao dịch được xử lý nhanh hơn so với hệ thống ngân hàng truyền thống.

Bảo mật

Blockchain của Bitcoin chưa từng bị hack. Quy mô và cấu trúc của mạng lưới này được xem là một trong những hệ thống an toàn nhất từng được tạo ra để chuyển giao giá trị.

Hãy nghĩ theo cách này: Bitcoin có giá trị vì cùng một lý do khiến internet có giá trị. Đó là một mạng lưới càng trở nên hữu ích hơn khi càng có nhiều người sử dụng, và nó giải quyết những vấn đề thực tế mà các hệ thống cũ gặp khó khăn.

Điều gì chi phối giá Bitcoin?

Giá trị lý giải tại sao Bitcoin tồn tại và có ý nghĩa. Tuy nhiên, giá được quyết định bởi thị trường — bởi áp lực mua và bán, các chu kỳ tin tức và sự thay đổi tâm lý.

Dưới đây là những yếu tố tác động đến giá Bitcoin hàng ngày:

Cung và cầu

Đây là yếu tố cơ bản nhất. Khi số người muốn mua Bitcoin nhiều hơn số người muốn bán, giá sẽ tăng. Khi số người muốn bán nhiều hơn số người muốn mua, giá sẽ giảm.

Nhưng nguồn cung của Bitcoin lại rất đặc biệt. Khác với cổ phiếu, nơi các công ty có thể phát hành thêm cổ phần, hay tiền pháp định, nơi ngân hàng trung ương có thể in thêm tiền, nguồn cung Bitcoin tăng theo một lịch trình cố định và cuối cùng sẽ ngừng hoàn toàn.

Điều này tạo ra sự bất đối xứng: nhu cầu có thể biến động mạnh, nhưng nguồn cung vẫn có thể dự đoán được.

Các sự kiện halving của Bitcoin

Cứ bốn năm một lần, số lượng Bitcoin mới được đưa vào lưu thông lại giảm đi một nửa. Sự kiện này được gọi là halving.

Thợ đào nhận phần thưởng là Bitcoin mới được tạo ra khi xác thực giao dịch. Khi halving diễn ra, phần thưởng của họ giảm 50%. Điều này có nghĩa là mỗi ngày có ít Bitcoin mới được tạo ra hơn.

Trong lịch sử, các đợt halving thường kéo theo mức tăng giá đáng kể. Logic ở đây rất đơn giản: nếu nhu cầu không đổi nhưng nguồn cung mới giảm đi, giá sẽ tăng.

Đợt halving gần đây nhất diễn ra vào tháng 4 năm 2024. Đợt tiếp theo dự kiến diễn ra vào khoảng năm 2028.

Tâm lý thị trường và tin tức

Giá Bitcoin phản ứng theo các tin tức nổi bật. Các thông báo pháp lý, sự chấp nhận từ tổ chức lớn, biến động kinh tế vĩ mô, và thậm chí cả những dòng tweet từ các nhân vật có tầm ảnh hưởng đều có thể gây ra biến động giá nhanh chóng.

Ví dụ:

• Khi một quốc gia công bố các quy định tiền mã hóa thuận lợi, giá thường tăng lên.
• Khi một tổ chức lớn, chẳng hạn như quỹ hưu trí, mua Bitcoin, điều đó thể hiện sự tin tưởng và thúc đẩy nhu cầu.
• Khi thị trường truyền thống có sự bất ổn, Bitcoin có thể hoạt động như một tài sản rủi ro, giảm giá cùng với cổ phiếu.

Điểm mấu chốt: Bitcoin vẫn là một tài sản còn khá non trẻ, nên tâm lý thị trường đóng vai trò lớn hơn hẳn so với các thị trường đã phát triển lâu đời.

Sự chấp nhận và đầu tư từ tổ chức

Trong những năm đầu của Bitcoin, phần lớn người mua là cá nhân. Ngày nay, các tổ chức — quỹ đầu cơ, công ty niêm yết, thậm chí cả chính phủ — đang nắm giữ một lượng đáng kể.

Khi những người chơi lớn tham gia thị trường, họ mang đến thanh khoản và tính chính danh. Điều này có thể giúp ổn định giá trong dài hạn, nhưng cũng đồng nghĩa với việc những động thái lớn từ nhà đầu tư tổ chức có thể tạo ra biến động giá mạnh trong ngắn hạn.

Sự chấp nhận cũng quan trọng ở phía nhà đầu tư cá nhân. Càng nhiều người sử dụng Bitcoin để thanh toán, tiết kiệm, hoặc làm tài sản thế chấp cho các khoản vay, Bitcoin càng trở nên gắn kết sâu hơn với hệ thống tài chính.

ETF Bitcoin và nhu cầu từ tổ chức

Kể từ tháng Giêng năm 2024, nhà đầu tư tại Mỹ có thể mua Bitcoin thông qua các quỹ hoán đổi danh mục giao ngay (ETF), theo cách tương tự như khi mua cổ phần của một quỹ cổ phiếu. Quỹ ETF nắm giữ Bitcoin thực thay mặt cho nhà đầu tư. Tính đến tháng Mười năm 2026, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ nắm giữ khoảng 1,28 triệu BTC, tương đương khoảng 6% tổng lượng bitcoin đang lưu hành.

Điều này đã thay đổi đối tượng mua Bitcoin. Các quỹ hưu trí, nhà quản lý tài sản và khách hàng môi giới giờ đây có thể tiếp cận Bitcoin thông qua các tài khoản họ đang sử dụng. Các công ty đại chúng cũng nắm giữ Bitcoin trên bảng cân đối kế toán, và một số chính phủ nắm giữ Bitcoin trong dự trữ của mình.

Đối với giá, điều này tác động theo cả hai chiều. Dòng vốn ổn định đổ vào ETF làm tăng nhu cầu đối với nguồn cung cố định, từ đó có thể hỗ trợ giá. Nhưng khi nhà đầu tư ETF bán ra, dòng vốn rút hàng trăm triệu đô la chỉ trong một ngày có thể khiến giá giảm sâu hơn.

Điều kiện kinh tế vĩ mô

Bitcoin không tồn tại biệt lập. Nó phản ứng trước chính những yếu tố toàn cầu tác động đến cổ phiếu, trái phiếu và hàng hóa.

Khi lãi suất tăng, các tài sản rủi ro cao như Bitcoin thường giảm giá khi nhà đầu tư chuyển sang các lựa chọn an toàn hơn. Khi lo ngại về lạm phát gia tăng, một số người tìm đến Bitcoin như một công cụ phòng ngừa, tương tự như vàng.

Chính sách của ngân hàng trung ương, sự mất giá tiền tệ và bất ổn địa chính trị đều ảnh hưởng đến mức độ hấp dẫn của Bitcoin so với các tài sản truyền thống.

Vì sao Bitcoin thường biến động mạnh

Biến động là một phần trong bản chất của Bitcoin. Khác với đồng đô la hay euro chỉ biến động với biên độ rất nhỏ, Bitcoin có thể dao động 5% hoặc hơn chỉ trong một ngày.

Điều này xảy ra vì một vài lý do:

Quy mô thị trường nhỏ hơn

Tổng vốn hóa thị trường của Bitcoin vẫn còn nhỏ hơn nhiều so với các tài sản truyền thống như vàng hay các chỉ số chứng khoán lớn. Thị trường nhỏ hơn dễ bị tác động hơn bởi các giao dịch lớn.

Giao dịch 24/7

Thị trường Bitcoin không bao giờ đóng cửa. Tin tức xuất hiện bất cứ lúc nào và giá phản ứng ngay lập tức, khác với thị trường chứng khoán tạm ngừng qua đêm.

Đầu cơ

Nhiều người mua Bitcoin với hy vọng kiếm lời từ các biến động giá ngắn hạn. Điều này tạo ra hoạt động mua bán nhanh chóng, khiến biến động giá càng mạnh hơn.

Đòn bẩy

Giao dịch futures và ký quỹ cho phép người dùng kiểm soát các vị thế lớn chỉ với một lượng vốn nhỏ. Khi các vị thế sử dụng đòn bẩy bị thanh lý, điều này có thể kích hoạt một chuỗi biến động giá liên tiếp.

Biến động về bản chất không phải là điều xấu. Nó tạo ra cơ hội, nhưng cũng đòi hỏi kỷ luật và một chiến lược rõ ràng.

Cách vận dụng kiến thức này

Hiểu rõ điều gì tác động đến giá Bitcoin giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn về thời điểm mua, nắm giữ hay sử dụng Bitcoin cho các mục đích khác.

Ví dụ:

• Nếu bạn tin rằng sự kiện halving sẽ đẩy giá lên cao hơn, bạn có thể chọn nắm giữ Bitcoin lâu dài thay vì chi tiêu.
• Nếu bạn cần tiền mặt nhưng kỳ vọng giá Bitcoin sẽ phục hồi, việc vay thế chấp bằng BTC giúp bạn tiếp cận nguồn tiền mà không cần bán tài sản.
• Nếu biến động khiến bạn lo lắng, stablecoin hoặc danh mục crypto đa dạng có thể giảm rủi ro trong khi bạn vẫn tham gia thị trường.

Vấn đề không phải là canh đúng thời điểm thị trường một cách hoàn hảo. Mà là hiểu rõ các yếu tố đang tác động để bạn có thể điều chỉnh chiến lược phù hợp với mục tiêu của mình.

Sử dụng Bitcoin ngoài mục đích đầu cơ giá

Trong khi biến động giá thu hút phần lớn sự chú ý, công dụng của Bitcoin không chỉ dừng lại ở việc mua khi giá thấp và bán khi giá cao.

Bạn có thể kiếm lợi nhuận từ Bitcoin thông qua các sản phẩm tiết kiệm, vay thế chấp bằng Bitcoin để mở khóa thanh khoản mà không cần bán, hoặc dùng Bitcoin để chi tiêu hàng ngày thông qua thẻ tiền điện tử. Bạn chưa biết lựa chọn nào phù hợp hơn với mình? Công cụ tính toán Bitcoin của chúng tôi hiển thị cả lợi nhuận tiềm năng và khả năng vay của bạn tại một nơi.

Những chiến lược này giúp bạn tận dụng Bitcoin bất kể biến động giá ngắn hạn. 

Với Nexo's Flexible Savings, BTC của bạn sinh lãi hàng ngày trong khi vẫn luôn sẵn sàng sử dụng. Với Nexo's Credit Line, bạn có thể vay thế chấp bằng tài sản nắm giữ với tỷ suất từ 1,9% mà vẫn giữ nguyên mức độ tiếp xúc với Bitcoin.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Bitcoin có giá trị?

Bitcoin có giá trị vì nó khan hiếm (giới hạn ở 21 triệu đồng coin), phi tập trung (không một thực thể nào kiểm soát) và hữu ích (thanh toán xuyên biên giới). Giống như vàng, giá trị của nó đến từ sự đồng thuận của mọi người về mức giá trị của nó.

2. Điều gì chi phối giá Bitcoin?

Giá Bitcoin chịu tác động bởi cung và cầu, các sự kiện halving làm giảm nguồn cung mới, tâm lý và tin tức thị trường, sự chấp nhận của các tổ chức, bao gồm các quỹ ETF Bitcoin giao ngay, cùng các điều kiện kinh tế vĩ mô như lãi suất và lạm phát.

3. Halving Bitcoin là gì và nó ảnh hưởng đến giá như thế nào?

Halving Bitcoin là sự kiện diễn ra bốn năm một lần, cắt giảm một nửa phần thưởng khai thác Bitcoin mới. Điều này làm giảm nguồn cung mới đưa vào thị trường. Trong lịch sử, các đợt halving thường kéo theo giá tăng khi nhu cầu giữ ổn định nhưng nguồn cung thu hẹp lại.

4. Tại sao Bitcoin lại biến động mạnh đến vậy?

Bitcoin biến động mạnh vì có quy mô thị trường nhỏ hơn so với các tài sản truyền thống, giao dịch liên tục 24/7 không ngừng nghỉ, thu hút giao dịch đầu cơ và cho phép sử dụng đòn bẩy có thể khuếch đại biến động giá.

5. Điều gì tạo nên giá trị của Bitcoin so với tiền pháp định?

Không giống tiền pháp định mà các chính phủ có thể in không giới hạn, Bitcoin có mức trần nguồn cung cố định. Bitcoin cũng hoạt động độc lập với mọi cơ quan trung ương, giúp nó có khả năng chống lại lạm phát và sự can thiệp chính trị.

6. Tại sao Bitcoin lại có giá trị cao đến vậy?

Giá Bitcoin phản ánh nhu cầu mạnh mẽ đối với một nguồn cung cố định. Chỉ có 21 triệu bitcoin tồn tại, và khoảng 20 triệu bitcoin đã được khai thác. Nhu cầu đã mở rộng từ các cá nhân sang các quỹ ETF, các công ty đại chúng và một số chính phủ. Giá cũng có thể giảm mạnh: Bitcoin đã nhiều lần giảm hơn 70% so với đỉnh trong suốt lịch sử của nó.

These materials are accessible globally, and the availability of this information does not constitute access to the services described, which services may not be available in certain jurisdictions. Tỷ suất có thể thay đổi và có thể khác nhau tùy theo khu vực, cấp bậc khách hàng thân thiết và các yếu tố áp dụng khác. Luôn tham khảo ứng dụng Nexo để biết tỷ suất hiện hành cho mình. Những tư liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin nói chung, không phải lời tư vấn tài chính, pháp lý, thuế hay đầu tư; cũng không đề nghị, chào mời, khuyến khích hoặc tán thành việc sử dụng bất kỳ Dịch vụ Nexo nào, cũng như không được cá nhân hóa hay điều chỉnh theo mục tiêu đầu tư, tình hình tài chính hoặc nhu cầu cụ thể. Tài sản kỹ thuật số tiềm ẩn rủi ro cao, bao gồm nhưng không giới hạn ở biến động giá thị trường, thay đổi luật định và các tiến bộ công nghệ. Hiệu suất tài sản số trong quá khứ không phải chỉ báo đáng tin cậy cho kết quả tương lai. Tài sản kỹ thuật số không phải tiền hay tiền pháp định, không được chính phủ hoặc ngân hàng trung ương bảo đảm, phần lớn không có tài sản cơ sở, dòng doanh thu hay nguồn giá trị nào khác. Cần sử dụng phán đoán độc lập, dựa trên hoàn cảnh cá nhân, nên tham khảo ý kiến chuyên gia có trình độ trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.